Trang nhất
 
 
Thông tin-Sự kiện
 
 
Kỹ Thuật Chăn Nuôi
 
 
Thông Tin Chăn Nuôi
 
 
Gương Mặt
 
 
Thông Tin Thị Trường
 
 
Hỏi - Đáp
 
 
Thư Giãn
 
 
Rao Vặt
 
Kỹ Thuật Chăn Nuôi
> Thú Y
16/1/2019 10:19:23
Cúm gia cầm: 2018 và những năm tiếp theo
Cúm gia cầm gây ra những thiệt hại kinh tế nặng nề trên toàn thế giới. Kể từ khi xuất hiện chủng vi-rút Cúm gia cầm độc lực cao (HPAI), chúng đã trở thành dịch địa phương ở một số nước, lây nhiễm cho các loài chim hoang dã, gia cầm và tiếp tục gây bùng nổ dịch bệnh ở gia cầm cũng như gây bệnh lẻ tẻ ở con người. Những chủng vi-rút nay đa dạng về mặt di truyền cũng như antigen, đòi hỏi cần có những cuộc nghiên cứu mới để có thể kiểm soát dịch bệnh tốt hơn.



Tác giả Matthew Wedzerai

Bối cảnh
Bệnh Cúm gia cầm gây ra do vi-rút cúm tuýp A. Các vật chủ mang mầm bệnh này trong tự nhiên bao gồm các loài thuỷ cầm hoang dã như vịt, ngỗng, thiên nga hay mòng biển, có thể lây nhiễm vi-rút cho những loài gia cầm địa phương và những loài chim, loài thú khác (Modnak và Wang, 2018). Có 2 loại vi-rút cúm A có thể gây bệnh cho loài cầm là Cúm gia cầm độc lực thấp (LPAI) và Cúm gia cầm độc lực cao (HPAI). Loài cầm hoang dã thường lây truyền vi-rút Cúm gia cầm độc lực thấp (LPAI) cho gia cầm và dưới những điều kiện thích hợp, LPAI đột biến và trở thành vi-rút Cúm gia cầm độc lực cao (HPAI) là nguyên nhân làm hư hại các cơ quan nội tạng và gây chết với tỷ lệ cao từ 90 đến 100% gia cầm trong vòng 48 giờ (Modnak và Wang, 2018).

Vì sao cần phải tập trung vào Cúm gia cầm
Vi-rút cúm A có thể lây lan từ chim nhiễm bệnh sang người, thậm chí những ca lây từ người sang người cũng đã được ghi nhận. Người nhiễm cúm gia cầm sẽ có những triệu chứng như sốt, ho, đau họng, đau cơ và trong những ca bệnh nặng, bệnh nhân có thể bị khó thở, viêm phổi, viêm hô hấp cấp tính và suy hô hấp.

Trong năm vừa qua, ở châu Âu, 1 số ổ dịch Cúm gia cầm đã bùng phát với những chủng vi-rút khác nhau. Từ 16/11/2017 đến 15/02/2018, một ổ dịch cúm A H5N6 độc lực cao và 5 dịch cúm A H5N8 độc lực cao ở gia cầm đã nổ ra và được báo cáo trong khối EU (Cơ quan An toàn thực phẩm châu Âu (EFSA), 2018), cùng với 2 ổ dịch cúm A H5N6 HPAI ở chim cảnh và 22 ổ dịch cúm A H5N6 HPAI ở chim hoang dã.

Trong khoảng thời gian này, tổng số ổ dịch cúm A (H5) HPAI bùng phát tại khối EU lên đến con số 29 và trong giai đoạn từ 16/05 đến 15/08 năm 2018 có đến 9 ổ dịch cúm bao gồm 6 ổ dịch do vi-rút cúm A (H5) HPAI, 2 ổ dịch do vi-rút cúm A (H5) độc lực thấp (LPAI) và 1 ổ dịch cúm A (H7) LPAI đã xảy ra (EFSA, 2018), được tóm tắt ở bảng bên dưới.



Cách phát hiện Cúm gia cầm
Người chăn nuôi gia cầm cần quan sát cẩn thận vật nuôi để nhận biết các biểu hiện bệnh và tìm đến bác sĩ thú y để tư vấn khi cần thiết. HPAI là chủng gây bệnh nghiêm trọng hơn thường gây chết ở chim nhiễm bệnh. Những triệu chứng HPAI ở chim bao gồm:
  • Sưng phù đầu
  • Xanh tím cổ và họng
  • Biếng ăn
  • Hô hấp khó khăn như: há mỏ, ho, xổ mũi, thở rít, khò khè.
  • Tiêu chảy
  • Giảm đẻ trứng
  • Tỷ lệ chết tăng
Những tiến bộ liên quan đến Cúm gia cầm
Kỹ thuật định lượng tăng sinh vi-rút – Micro-amount of Virion Enrichment Technique (MiVET)

Việc định lượng các mầm bệnh trong mẫu bệnh phẩm thu thập từ môi trường hiếm khi thành công vì lượng mầm bệnh rất thấp. Kỹ thuật tăng sinh vi-rút là một phương pháp đơn giản và có độ nhạy  cao, là sự kết hợp của việc sử dụng nhiều loại hóa chất và dụng cụ. Trong một nghiên cứu của Yamazaki và cộng sự (2018), hệ thống MiVET đã thành công trong việc tập trung được vi-rút Cúm gia cầm tuýp A từ mẫu phân, hiệu quả hơn so với các phương pháp ly trích truyền thống.

Kỹ thuật MiVet được mong đợi sẽ trở thành kỹ thuật chẩn đoán sớm và sẽ hỗ trợ trong việc kiểm soát dịch bệnh thích hợp, cũng như làm sáng tỏ cách thức vi-rút lưu hành trong môi trường. Khả năng định lượng vi-rút của kỹ thuật MiVET đặc biệt có giá trị trong việc chẩn đoán sớm ở trường hợp người có kết quả dương tính và những ca mang vi-rút nhưng không có triệu chứng lâm sàng rõ rệt, cũng như để xác định nguồn lây truyền của vi-rút (Yamazaki và cộng sự, 2018).

Cảm biến sinh học tiên tiến
Vì các phương pháp thường được sử dụng để phát hiện mầm bệnh khá phức tạp và cần nhiều  thời gian để tiến hành, điều này đã thúc đẩy cho việc phát triển các hệ thống cảm biến sinh học tân tiến hơn, nhanh chóng hơn trong việc phát hiện sớm bệnh trên động vật. Cảm biến màu đã chứng minh hiệu quả trong việc phát hiện vi-rút cúm A. Trong phương pháp này, các hạt nano vàng được ổn định bằng bằng axít sialic (một chất có trong nước bọt) để gắn với một protein trên bề mặt của vi-rút cúm. Bên cạnh kỹ thuật này, các tiến bộ kỹ thuật hiện tại đang tập trung vào việc thu nhỏ và tự động hóa bộ cảm biến sinh học để xây dựng nền tảng cho việc sản xuất bộ chẩn đoán xách tay (Vidic và cộng sự, 2017).

Vắc-xin mới
Vi-rút cúm liên tục được phát hiện ở khắp các khu vực trên thế giới và tiến hóa cả về mặt di truyền và kháng nguyên. Điều này dẫn đến nhu cầu cần phát triển thêm vắc-xin mới để các Chính phủ và ngành chăn nuôi có thể chuẩn bị cho việc đối phó với khả năng xảy ra đại dịch (EFSA, 2018). Những thay đổi về đặc điểm di truyền và kháng nguyên của các loại vi-rút này liên quan đến các chủng vắc-xin và những rủi ro tiềm ẩn của chúng đối với sức khỏe cộng đồng, cho thấy việc chọn lọc và phát triển vắc-xin mới rất cần thiết (WHO, 2018). Điều quan trọng cần lưu ý: các đơn vị  muốn nhận những loại vắc-xin mới này nên liên hệ với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hoặc các tổ chức được liệt kê trong thông báo được công bố trên trang web của WHO (WHO, 2018).

Mô hình toán học của Cúm gia cầm
Vì vi-rút có thể truyền từ chim sang người, một mô hình toán học dành cho việc tính toán về khả năng lây lan Cúm gia cầm đã được thành lập bởi Modnak và Wang (2018), bao gồm yếu tố tương tác giữa người – các loài cầm và mối liên hệ giữa ảnh hưởng của thời gian ủ bệnh và việc chủng ngừa ở người. Các động lực cơ bản của mô hình đang được nghiên cứu thông qua phân tích cân bằng nhằm tìm ra các chiến lược tiêm phòng hiệu quả để kiểm soát dịch Cúm gia cầm theo phương pháp thuyết kiểm soát tối ưu trên mặt lý thuyết. Mô hình nghiên cứu này cho thấy việc tiêm vắc-xin cho người được triển khai theo chiến lược có thể làm giảm đáng kể số lượng người bị nhiễm vi-rút và bị bệnh trong trường hợp bùng phát dịch lớn ở cộng đồng.
(Biên dịch: Nhóm Chăn Nuôi Gia Cầm) 




Các tin khác :

Công ty Kiến Thức Chăn Nuôi Hàn Việt
Số 6, Hưng Thái 1, P. Tân Phong, Q.7, Tp.HCM
ĐT: (08) 5410. 3615 - Fax: (08) 5410 3573 - Email: heo@heo.com.vn
©Copyright 2015 by Công ty Kiến Thức Chăn Nuôi Hàn Việt
®Công ty Kiến Thức Chăn Nuôi Hàn Việt giữ bản quyền nội dung trên website này
Số lượt truy cập: stats counter